Nuri Abaç: Karagöz’ün rengiyle resim yapan adam

Nuri Abaç’ın resimlerine ilk bakışta bir masal anlatılıyor sanırsınız: uçan tekneler, şapkalı adamlar, balıklar, kuşlar, kemerli evler. Sonra fark edersiniz ki bu, anlatılan değil oynanan bir masaldır — perde arkasından, gölge oyununun mantığıyla.

Nuri Abaç kimdir?

1926’da İstanbul’da doğdu. Güzel Sanatlar Akademisi’nde mimarlık öğrenimi görürken bir yandan da Leopold Levy atölyesinde resme yakınlığını pekiştirdi. 1960’ların başında Ankara’ya yerleşti ve ömrünün geri kalanını başkentte geçirdi; 2008’de Ankara’da yaşamını yitirdi.

Yurt içinde ve dışında çok sayıda sergi açtı. 42. ve 47. Devlet Resim ve Heykel Sergisi ödüllerini ve İskenderiye Bienali üçüncülük ödülünü kazandı; 2002’de Ankara Sanat Fuarı Çağsav Onur Ödülü’ne değer görüldü.

Karagöz’ü resme taşımak

Abaç’ın imge dünyası Anadolu’nun katmanlarından beslenir: Hitit kabartmaları, mitoloji, masallar, Selçuklu ve Osmanlı minyatürü, gölge oyunu ve gündelik hayat. Bu kaynakları birleştirerek, iki boyutlu ve minyatür mantığıyla kurulmuş, sürrealizme yakın kendine özgü bir dil geliştirdi.

Üretimi genellikle iki dönemde okunur: 1970 öncesi daha çok mitolojik yaratıklar ve düşsel tiplemeler; 1970 sonrası ise Karagöz tasvirlerinin gündelik hayata uygulandığı resimler. İkisinde de ortak olan şey perspektifin reddi ve her figürün kendi düzleminde durmasıdır — tıpkı perdede olduğu gibi.

Bir esere yakından bakış: “Ayakkabı Boyacısı”

Galerinin küratör notu eseri şöyle tarif ediyor:

“Baskın toprak tonları (bej, açık kahve, gri) ve pastel tonlar, esere sakin ve melankolik bir atmosfer katarken, kırmızı çizgili tente ve yerdeki laleler canlı birer vurgu oluşturur… Kompozisyonun merkezindeki melankolik yüzlü ayakkabı boyacısı figürü, etrafını saran sayısız kuşla çevrilidir.”
Galeri Soyut küratör notundan

Abaç’ın en sevilen yanı buradadır: gündelik bir meslek sahnesi, birkaç kuş ve bir tente sayesinde masalsı bir sahneye dönüşür.

Düşsel yolculuklar

Derin yeşil bir fon üzerinde fantastik bir gemi yolculuğu; teknenin gövdesindeki örgü benzeri doku ve her biri kendi şapkasıyla ayrışan yolcular. Abaç’ın kalabalıkları hiçbir zaman yığın değildir — herkes ayrı bir karakterdir.

Neden önemli?

• Halk kültürünü “folklorik süs” olarak değil, çağdaş bir resim dili olarak kullandı.
• Ankara’nın sanat hayatının kurucu isimlerinden biri oldu; başkentte üreten kuşakları etkiledi.
• Öğrencileri arasında bugün Galeri Soyut’un temsil ettiği Ahmet Yeşil gibi isimler var.

Galeri Soyut’taki eserleri

Galeri Soyut arşivinde Nuri Abaç’ın 15 eseri ve sanatçının yer aldığı 9 sergi kayıtlı; işler 1972–1996 aralığına yayılıyor. Tümünü Nuri Abaç sayfasında künyeleri ve büyütülebilir görselleriyle görebilirsiniz.

Bu dönem işleri hakkında bilgi ve fiyat için galeriye danışabilirsiniz.