Mehmet Güleryüz: resmin sahne oyuncusu

Mehmet Güleryüz’ün figürleri durmaz. Kol uzar, boyun kıvrılır, ağız açılır — resim sanki bir hareketin ortasında yakalanmıştır. Bunun nedeni biyografisinde yazılı: Güleryüz aynı zamanda sahne oyuncusuydu.

Mehmet Güleryüz kimdir?

1938’de İstanbul’da doğdu, 3 Eylül 2024’te Paris’te öldü. Liseyi Saint Benoît Fransız Lisesi’nde bitirdi. 1958’de İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü’ne girdi ve 1966’da bölüm birincisi olarak mezun oldu.

Resim eğitiminin yanında tiyatroyla uğraştı; profesyonel oyunculuğa 1963’te Asaf Çiğiltepe yönetimindeki Arena Tiyatrosu’nda başladı. Aynı yıl ilk kişisel sergisini açtı — çoğunlukla desenlerden oluşuyordu. Devlet bursuyla gittiği Paris’te litografi üzerine uzmanlaştı, ilk heykellerini yaptı. 1975’te yurda dönüp beş yıl mezun olduğu akademide ders verdi.

Neden bu kadar hızlı bir çizgi?

Güleryüz’ün kağıt işlerinde çizgi düzeltilmez. Bir hamlede atılır, yanlışsa üstüne bir başkası gelir. Bu oyunculuk mantığıdır: sahnede geri alma yoktur, devam edersiniz.

Bir başka özelliği boşluğu kullanmasıdır. Kağıdın büyük kısmı bomboş kalır; figür bu boşlukta yalnız, savunmasız, bazen grotesk görünür. Dışavurumcu resmin Türkiye’deki en tanınmış örneklerinden biridir.

Bir esere yakından bakış

Galerinin küratör notundan:

“Büyük ölçüde boş bırakılmış, kirli beyaz bir zemin üzerinde, belirgin siyah ve dinamik kırmızı hatlarla çizilmiş, abartılı hatlara sahip bir insan figürünü merkezine alır… Boşluğun hakim olduğu kompozisyon, figür ve kuş arasındaki potansiyel etkileşimi vurgular.”
Galeri Soyut küratör notundan

Uzanmış bir kol, ona doğru süzülen sarı-turuncu bir kuş ve elde bir kafes. Güleryüz sahneyi kurar ama sonucu söylemez: kuş kafese mi giriyor, kafesten mi çıktı?

Başka örnekler

Paris yıllarından. Küratör notunun deyişiyle “hızlı ve kesik çizgilerin yarattığı doku, sanatçının anlık enerjisini ve spontane ifadesini yansıtır”. Üstte kalabalık ve karmaşık figür grupları, altta yalnız bir küvet formu — kaos ile dinginlik aynı kağıtta.

Bir Güleryüz resmine bakarken

• Bedenin abartıldığı yeri bulun. Orası ressamın vurgusudur, hata değil.
• Boşluğu resmin parçası sayın. Figür kadar önemlidir.
• Renk sayısını sayın. Genelde iki-üçtür; azlık gücü artırır.

Galeri Soyut’taki eserleri

Sitede Mehmet Güleryüz’ün 4 eseri ve 3 sergisi kayıtlı. Tümü Mehmet Güleryüz sayfasında; fiyat ve uygunluk için galeriye danışabilirsiniz.