Fahrelnissa Zeid kimdir? Kaleidoskopik bir soyut

2017’de Tate Modern, Fahrelnissa Zeid’i «20. yüzyılın en önemli kadın sanatçılarından biri» olarak tanımlayan bir retrospektifle andı. Bu, Türkiye’den çıkmış bir ressamın uluslararası kanona girişinin en açık tescillerinden biridir.

Fahrelnissa Zeid kimdir?

6 Aralık 1901’de Büyükada’da doğdu. Türkiye’de sanat okuluna giden ilk kadınlardan biriydi: İnas Sanayi-i Nefise’nin ardından Paris’te Académie Ranson’da çalıştı ve 1942’de D Grubu’na katıldı.

Pek çok yaratıcı yetiştirmiş Kabaağaçlı ailesindendir: «Halikarnas Balıkçısı» Cevat Şakir Kabaağaçlı ile gravür sanatçısı Aliye Berger’in kardeşi, seramik sanatçısı Füreya Koral’ın teyzesi, ressam Nejad Devrim’in annesidir.

«Kaleidoskopik» ne demek?

Zeid’in büyük ölçekli tuvalleri, kırılmış cam parçalarının bir araya gelmesini andıran örgülerden oluşur. Yüzey binlerce küçük renk alanına bölünür ve bu alanlar birbirine siyah hatlarla bağlanır — vitrayın kurşun çubuklarını andıran bir yapı. Uzaktan tek bir titreşim, yakından bir mozaik görürsünüz.

1950–1960 arasında Amerikan soyut dışavurumculuğunun romantik kanadını andıran bir dile ulaştı. Türk, Bizans, İslam ve İran sanatının motiflerini Avrupa’nın soyut resim geleneğiyle birleştirdi; işleri tek bir teknik başlığa sığmaz.

Uluslararası görünürlük

Paris, Londra ve New York’ta açtığı sergilerle modern Türk resmini uluslararası ortamda tanıtan ilk sanatçılardan biri oldu. Bugün müzayede piyasasında Türkiye kökenli sanatçılar arasında en yüksek değerlere ulaşan isimlerdendir.

Galeri Soyut ve Fahrelnissa Zeid

Fahrelnissa Zeid, Galeri Soyut’un temsil ettiği sanatçılar arasında değil; galerinin envanterinde sanatçıya ait yayımlanmış bir eser bulunmuyor. Fahrelnissa Zeid sayfasını takip edebilir, aradığınız bir iş varsa galeriye yazabilirsiniz.

Bu ölçekteki işlerde belge ve proveniyans belirleyicidir; değeri belirleyen ölçütler yazımıza bakın.