Mübin Orhon: Paris’te bir Türk soyutçusu

Mübin Orhon Paris’e iktisat doktorası yapmaya gitmişti. Doktorayı bitirmedi; onun yerine yirminci yüzyıl Türk soyut resminin en incelikli işlerini bıraktı.

Mübin Orhon kimdir?

1924’te İstanbul’da doğdu, 1981’de Paris’te öldü. 1942’de girdiği Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni 1947’de bitirdi. 1948’de Sorbonne’a iktisat doktorası yapmak üzere gitti ve orada sanata yöneldi.

1954’e dek Académie de la Grande Chaumière’de desen çalıştı. Heykeltıraşlar İlhan Koman, Şadi Çalık ve Şadi Öziş’le birlikte Soyut Sanat Atölyesi’ni kurdu. 1964–68 arasında Türkiye’de yaşadı, sonra Paris’e döndü ve ölene kadar orada kaldı.

Üç dönem, tek bir arayış

Orhon’un resmi net biçimde üçe ayrılır ve bu ayrım ona bakarken çok işe yarar:

• Geometrik soyutlama (1950’lerin ilk yarısı) — biçimler keskin, sınırlar belirgin.
• Lekeci / lirik soyut (1950’lerin ikinci yarısından itibaren) — Paris Okulu’na yakın; boya farklı yoğunluklarda kullanılır, dokusal değerler öne çıkar, fırça devingenleşir. Boyayı incelterek tuvalde akmasını sağlar.
• Monokrom ve olgun geometri (1968’den sonra, özellikle 1975–1981) — lirik üslup bırakılır, tek renge indirgenmiş yüzeyler ve sakin geometrik soyutlamalar gelir.

Galerideki eserlerinden

1962 — lekeci dönemin tam ortası. 93×119 cm’lik geniş bir tuval; boyanın yoğunluk farklarıyla kurulmuş, sınırı olmayan bir yüzey.

1976 ise olgun dönemden. On dört yıl arayla yapılmış bu iki iş yan yana konduğunda ressamın bütün seyri görülür: taşkınlıktan sükûnete.

Bir Orhon’a bakarken

• Önce tarihe bakın. Hangi dönemden olduğunu bilmek, ne aramanız gerektiğini söyler.
• Boyanın kalınlığını izleyin. Orhon’da anlam çoğu zaman renk değil, yoğunluk değişimidir.
• Uzun bakın. Soyut resim ilk bakışta bitmez; soyut resim nasıl okunur yazımız yardımcı olabilir.

Galeri Soyut’taki eserleri

Sitede Mübin Orhon’un 2 eseri ve 2 sergisi kayıtlı. Tümü Mübin Orhon sayfasında; fiyat ve uygunluk için galeriye danışabilirsiniz.