Fikret Otyam: Anadolu’yu hem yazan hem resmeden adam

Fikret Otyam’ı Türkiye iki işiyle tanıdı: Güneydoğu’dan yazdığı röportajlar ve aynı insanları anlattığı tuvalleri. İkisi ayrı işler değildi; ikisi de aynı bakışın ürünüydü.

Fikret Otyam kimdir?

19 Aralık 1926’da Aksaray’da doğdu, 8 Ağustos 2015’te Antalya’da öldü. İlk ve ortaöğrenimini Aksaray’da tamamladı, lisesi Ankara ve Kayseri’de kesintili sürdü. İstanbul’a giderek Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ne girdi ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun atölyesinde çalıştı; 1953’te mezun oldu.

Gazeteciliğe başladıktan sonra Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’yu dolaşarak yazdığı röportajlarla tanındı; bu yazıları çok sayıda kitapta topladı. Dokuma ve fotoğraf sanatçısı Filiz Otyam’ın eşiydi.

Röportajcının gözü, ressamın eli

Otyam’ın tuvallerinde sık sık başı örtülü Anadolu kadınları ve keçiler görülür. Kadınları iri gözlü, küçük burunlu ve küçük ağızlı betimledi — bu, gerçekçi bir portre çabası değil, bir tip yaratma kararıdır. Gözler büyütülür çünkü Otyam’ın anlatmak istediği şey bakıştır.

Boyayı çoğu zaman palet bıçağıyla sürdü; yüzey kalın, dokulu, neredeyse kabartmalıdır. Bu da yazısındaki doğrudanlığın resimdeki karşılığıdır.

Bir esere yakından bakış

Galerinin küratör notundan:

“Canlı beyaz başörtülerin ve figürlerin hüzünlü, derin bakışlarının yarattığı güçlü kontrast, palet bıçağıyla oluşturulmuş belirgin fırça darbeleriyle güçlenir… Figürlerin yüzlerindeki detaylı işçilik ve gözlerindeki ifade derinliği, izleyiciyi doğrudan bir empatiye davet eder.”
Galeri Soyut küratör notundan

Beş kadın ön planda, arkada karlı dağlar ve sonbahar renginde bir orman. Otyam’ın kurgusu hep böyledir: insan öne, coğrafya arkaya — ama ikisi birbirinden ayrılmaz.

Başka örnekler

Küçük bir kontraplak üzerinde beş güvercin. Küratör notunun deyişiyle “güvercinlerin formları katıksız beyaz renk ve kalın boya uygulamasıyla adeta tuvalden fırlar”. Mor bir gökyüzü, yeşil bir toprak; arada özgürlük.

Bir Otyam resmine bakarken

• Gözlere bakın. Otyam’da yüzün geri kalanı sadeleşirken gözler büyür — vurgu oradadır.
• Yüzeye yandan bakın. Palet bıçağının bıraktığı kabartı, ışık altında ikinci bir resim çizer.
• Yazılarını da okuyun. Aynı köyleri, aynı insanları anlatır; resim ile metin birbirini tamamlar.

Galeri Soyut’taki eserleri

Sitede Fikret Otyam’ın 7 eseri ve 5 sergisi kayıtlı. Tümü Fikret Otyam sayfasında; fiyat ve uygunluk için galeriye danışabilirsiniz.