Tuval
Ahşap kasnağa gerilmiş keten ya da pamuklu bez. Resmin en yaygın zemini; astarlandıktan sonra yağlı ya da akrilik boya kabul eder.
Find works with this term →This page is currently available in Turkish only. Türkçe sayfa
Galeri Soyut · Rehber
Sanat Terimleri Sözlüğü
Eser künyelerinde karşılaştığınız 65 terim, sade Türkçeyle. «Duralit üzeri yağlı boya» ya da «stoneware, serbest elle şekillendirme, 1240 °C» yazan bir künyeyi buradan çözebilirsiniz.
65 terim
🖼 Yüzey ve zemin
Pres tuval
Bezin sert bir levhaya preslenmesiyle hazırlanan zemin. Kasnaklı tuvale göre daha rijittir, küçük boyutlarda ve etütlerde sık kullanılır.
Find works with this term →Duralit
Odun liflerinin sıcak preslenmesiyle üretilen sert levha (hardboard). Türkiye'de yirminci yüzyıl resminin yaygın zeminlerinden biridir.
Find works with this term →Marufle
Kağıt ya da bez üzerine yapılmış bir çalışmanın tuvale, mukavvaya ya da levhaya yapıştırılması. Künyede «kağıt üzeri … tuvale marufle» diye geçer.
Find works with this term →Kontraplak · MDF · Sunta
Ahşap esaslı levhalar. Yüzeyi astarlanarak resim zemini olarak, kesilip biçimlendirilerek de yapıt gövdesi olarak kullanılır.
Find works with this term →Plexiglass
Saydam akrilik levha. Boyanın arka yüzden uygulandığı «cam altı / saydam yüzey altı boyama» işlerinde görüntü ön yüzden derinlikli görünür.
Find works with this term →🎨 Boya, kalem ve teknik
Oil
Pigmentin bezir gibi kuruyan yağlarla bağlandığı boya. Yavaş kurur; katman katman çalışmaya, geçişleri yumuşatmaya ve derin renk elde etmeye elverir.
Find works with this term →Acrylic
Pigmentin akrilik polimerle bağlandığı su bazlı boya. Hızlı kurur, kuruduktan sonra su geçirmez; keskin kenar ve düz renk alanları için uygundur.
Find works with this term →Watercolour
Şeffaf, kağıt üzerine çalışılan su bazlı boya. Kağıdın beyazı ışık görevi görür; üst üste binen ince katmanlarla derinlik kurulur.
Find works with this term →Gouache
Sulu boyanın örtücü akrabası. Aynı su bazıyla çalışır ama mat ve opaktır, açık rengi koyunun üstüne sürmeye izin verir.
Find works with this term →Pastel
Pigmentin çubuk hâline getirildiği kuru (tebeşirimsi) ya da yağlı boya. Fırça araya girmediği için renk doğrudan elin baskısıyla yüzeye geçer.
Find works with this term →Charcoal
Kömürleştirilmiş ince dalların çizim kalemi olarak kullanılması. Koyu, kadifemsi bir siyah verir; silinip yeniden kurulabildiği için desenin klasik aracıdır.
Find works with this term →Sanguine
Kırmızı toprak renginde tebeşir kalem. Rönesans'tan bu yana ten ve figür etütlerinde kullanılır.
Find works with this term →Grafit · Karakalem
Kurşun kalemin çekirdeğindeki grafit. Sertlik derecesine göre gümüşsü açıktan mat koyuya kadar geniş bir ton aralığı verir.
Find works with this term →Indian ink
İs karasından üretilen, kalem ya da fırçayla sürülen siyah mürekkep. Kurumuş hâli suya dayanıklıdır.
Find works with this term →Ekolin
Yoğun renkli, saydam sıvı su boyası. Rengin akıcı ve parlak kaldığı çalışmalarda tercih edilir.
Find works with this term →Stencil
Kesilmiş şablonun üzerinden boya geçirme. Aynı biçimi tekrarlamaya ve keskin kenar elde etmeye yarar.
Find works with this term →Mixed media
Tek bir malzemeyle sınırlanmayan yapıt. Künyede «karışık teknik» geçiyorsa yanındaki sıralama hangi malzemelerin bir arada olduğunu söyler.
Find works with this term →Collage
Kağıt, kumaş, fotoğraf gibi hazır parçaların yüzeye yapıştırılmasıyla kurulan kompozisyon.
Find works with this term →Asamblaj
Kolajın üç boyutlusu: nesnelerin bir araya getirilerek yapıt hâline gelmesi. Yüzeyden çıkar, çevresinde dolaşılabilir.
Find works with this term →Fresco
Yaş sıva üzerine boyama; boya kururken sıvanın içine girer. Modern kullanımda bu görünümü tuvalde arayan işler için de kullanılır.
Find works with this term →🖨 Baskı ve edisyon
Özgün baskı
Sanatçının kendi eliyle hazırladığı kalıptan, sınırlı sayıda ve kendi denetiminde basılan yapıt. Bir resmin sonradan çoğaltılmış kopyası DEĞİLDİR: her baskı özgün yapıtın kendisidir.
Find works with this term →Screenprint
Gergin bir elekten (ipek ya da sentetik) şablon aracılığıyla boyanın yüzeye geçirilmesi. Her renk ayrı elek ister; düz, doygun renk alanları verir.
Find works with this term →Engraving
Metal plakanın oyulması ya da asitle yedirilmesiyle açılan çukurlara mürekkep doldurulup preste basılması. Çizgi burada kağıda gömülür, üstünde durmaz.
Find works with this term →Litografi · Taş baskı
Yağ ile suyun birbirini itmesine dayanan düz yüzey baskısı. Kireçtaşı ya da metal plaka üzerine yağlı kalemle çizilir; kalem izi neredeyse olduğu gibi kağıda geçer.
Find works with this term →Linocut
Linolyum bloktan oyularak yapılan yüksek baskı. Oyulan yer boş kalır, kabartıda kalan yüzey basar.
Find works with this term →Woodcut
Ahşap bloğun oyulmasıyla yapılan yüksek baskı. Ahşabın damarı çoğu zaman görüntünün parçası olur.
Find works with this term →Giclée
Arşivsel pigment mürekkeplerle yapılan yüksek çözünürlüklü dijital baskı. Sanatçı denetiminde ve sınırlı sayıda üretildiğinde koleksiyon yapıtı sayılır.
Diasec
Baskının akrilik cam arkasına boşluksuz yapıştırılması. Yüzey derinlik kazanır, renk korunur; fotoğraf yapıtlarında yaygındır.
Find works with this term →Monoprint
Kalıptan tek bir baskı alınması. Edisyonu yoktur — «1/1» ibaresi yapıtın tek olduğunu söyler.
Find works with this term →Edisyon (12/50)
Soldaki sayı elinizdeki baskının sırasını, sağdaki toplam baskı sayısını gösterir. Edisyon kapandıktan sonra kalıp iptal edilir; sayı ne kadar küçükse yapıt o kadar seyrektir.
E.A. · A.P.
Sanatçı baskısı (épreuve d'artiste / artist's proof). Numaralı edisyonun dışında, sanatçının kendisine ayırdığı az sayıdaki baskıdır.
Deneme baskısı
Edisyondan önce, ayarları görmek için alınan baskı. Numaralanmaz; çoğu zaman üzerinde sanatçının notları bulunur.
🏺 Seramik ve cam
Stoneware
Yüksek derecede (yaklaşık 1200–1300 °C) pişen, pişince su geçirmez sertliğe ulaşan çamur. Künyedeki «1240 °C» gibi sayılar pişirim derecesidir.
Find works with this term →Porcelain
Kaolin esaslı, yüksek derecede pişen çamur. Beyazdır ve ince yapıldığında ışığı geçirir.
Find works with this term →Şamot
Pişmiş kilin öğütülerek çamura katılması. Çekmeyi azaltır, büyük formu ayakta tutar ve yüzeye taneli bir doku verir.
Find works with this term →Sır
Pişirimde camlaşarak yüzeyi kaplayan katman. Rengi, matlığı ve su geçirmezliği belirler.
Find works with this term →Sıraltı · Sırüstü
Dekorun sırın altına mı yoksa üstüne mi uygulandığı. Sıraltı dekor sırla korunur ve aşınmaz; sırüstü daha parlak renk verir.
Find works with this term →Lüster
Sır üstüne sürülen ince metal katman. İndirgen pişirimde altın, gümüş ya da sedefli bir parlaklık bırakır.
Find works with this term →Ajur
Yüzeyin delinerek boşaltılması. Işık formun içinden geçer; gölge yapıtın parçası olur.
Find works with this term →Raku
Japon kökenli teknik: form kor hâldeyken fırından alınıp organik malzeme içinde indirgenir. Çatlamış sır ve is izleri her parçada başka çıkar.
Find works with this term →Obvara
Baltık kökenli pişirim: kızgın form mayalı bir karışıma daldırılır ve yüzeyde kahverengi bir ağ deseni oluşur.
Find works with this term →Odun pişirimi · Anagama
Günlerce odunla beslenen fırında pişirim. Uçuşan kül formun üstünde kendiliğinden sır oluşturur; iki parça asla aynı çıkmaz.
Find works with this term →Dekal · Transfer baskı
Görüntünün seramik yüzeye baskı yoluyla aktarılması. Fotoğraf ve tipografi böylece çamurun üstüne taşınır.
Find works with this term →Çini
Sıraltı tekniğiyle bezenen, Osmanlı geleneğinden gelen seramik. İznik mavisi bu geleneğin en tanınan rengidir.
Find works with this term →Tornada şekillendirme
Çömlekçi çarkında, dönen çamurun elle biçimlendirilmesi. Simetrik formların yolu budur.
Find works with this term →Free hand-built
Çark kullanmadan, sucuk ya da plaka yöntemiyle elle kurulan form. Simetri aranmaz; elin izi yüzeyde kalır.
Find works with this term →Moulded
Alçı kalıba döküm ya da baskı. Aynı formun birden çok kez üretilmesine ve ince cidarlı parçalara elverir.
Find works with this term →Cam füzyon
Cam parçalarının fırında birbirine kaynayana kadar ısıtılması. Katmanlar arasında renk ve kabarcık tutulur.
Find works with this term →Sıcak cam üfleme
Eritilmiş camın pipoyla şişirilip döndürülerek şekillendirilmesi. Form soğumadan, saniyeler içinde kurulur.
Find works with this term →Cam döküm
Erimiş ya da kırık camın kalıp içinde eritilerek biçim alması. Kalın, içinde ışık taşıyan kütleler verir.
Find works with this term →🗿 Heykel ve malzeme
Yontu
Taş ya da ahşaptan eksilterek biçim verme. Eklenerek değil, alınarak çalışılır; geri dönüşü yoktur.
Find works with this term →Rölyef
Yüzeyden kabararak çıkan, tek yönden bakılan heykel. Kabartma yüksekse «yüksek rölyef», sığsa «alçak rölyef» denir.
Find works with this term →Döküm
Erimiş metalin kalıba dökülmesi. Bronz heykelde çoğunlukla kayıp mum yöntemi kullanılır: mum model erir, yerini metal alır.
Find works with this term →Patina
Metal yüzeyde kimyasal ya da ısıl işlemle elde edilen renk katmanı. Bronzun yeşilden kahveye uzanan tonları buradan gelir.
Polyester · Reçine
Dökülebilen sentetik malzeme. Hafiftir, ince ayrıntıyı tutar ve renklendirilebilir.
Find works with this term →Epoxy
Saydam ya da renklendirilebilen sert reçine. İçine nesne gömmeye ve derinlik etkisi kurmaya elverir.
Find works with this term →Mermerit
Mermer tozunun reçineyle bağlanmasıyla elde edilen döküm malzemesi. Mermer görünümünü daha hafif bir gövdeyle verir.
Find works with this term →Serpantin
Yeşil damarlı, görece yumuşak bir taş. Yontuda ayrıntıya izin verdiği için sık kullanılır.
Find works with this term →Traverten
Gözenekli, sıcak tonlu doğal taş. Yüzeyindeki boşluklar yapıtın dokusunun parçası olur.
Find works with this term →Mermer türleri
Künyede taşın çıktığı yer yazılır — Afyon, Marmara, Kemalpaşa, Muğla, Carrara. Her ocak farklı renk ve damar verir; ad süs değil, malzemenin kimliğidir.
Find works with this term →📐 Künyeyi okumak
Ölçü sırası
Resimde iki sayı verilir: önce boy (dikey), sonra en (yatay) — örneğin 114 × 175 cm yatay bir eserdir. Heykel ve seramikte üç sayı olur: boy × en × derinlik. Kaide dâhilse künyede belirtilir.
Year
Yapıtın tamamlandığı yıl. İki yıl birlikte yazılıysa (2019–2021) çalışma o aralığa yayılmış demektir.
İmza
Sanatçının yapıt üzerindeki imzası; yeri künyede belirtilebilir. Baskı yapıtlarda imza çoğunlukla kurşun kalemle ve baskı alanının dışına atılır.
Sertifika
Yapıtın künyesini ve galerinin beyanını taşıyan, üzerinde okutulabilir bir QR kod bulunan iki dilli belge. Otomatik verilmez; Galeri Soyut'tan edindiğiniz eser için talep edebilirsiniz.
Bu arama için terim bulunamadı. Başka bir sözcük deneyin ya da eserlerde arayın.
