Günce, varoluş trajedisi, gergo · 2024

Günce, varoluş trajedisi, gergo

Mehmet Sakızcı, çağının tanığı olma kaygısını bu kez yeryüzünün en kadim canlılarından biriyle, gergedanla dile getiriyor. Tuvalin yatay genişliği boyunca ağır ve kararlı adımlarla ilerleyen figür, ilk bakışta bir güç ve direnç anıtı gibi duruyor: başı, boynuzu ve yere sağlam basan bacakları koyu bordo tonlarda, neredeyse heykelsi bir kesinlikle resmedilmiş. Ancak gözümüz gövdeye kaydığında bu kesinlik çözülüyor. Kırılmaz sanılan zırhın yüzeyinde renkler patlıyor, boya sıçrıyor, akıyor ve bedenin sınırlarını aşarak çevresindeki sessiz zemine dağılıyor. Sakızcı burada figüratif olanla soyut olanı aynı beden üzerinde karşılaştırıyor: dış kabuk ayakta kalmaya devam ederken, içeride taşınan duygu, anı ve çelişki yoğunluğu artık saklanamaz hâle geliyor. Başlıktaki "günce" sözcüğü bu gerilimin anahtarı. Gergedanın gövdesi, günlerin, karşılaşmaların ve iç çalkantıların kayda geçtiği bir sayfaya dönüşüyor; her leke bir iz, her sıçrama bir an. Toplumun bireye giydirdiği kalın kabuk ile o kabuğun altında süren fırtına arasındaki bu karşıtlık, eserin "varoluş trajedisi"ni oluşturuyor. Nesli tükenme tehdidi altındaki bir türün seçilmiş olması da bu trajediye ayrı bir ağırlık katıyor: güçlü olan, aynı zamanda kırılgandır. Patlayıcı renk enerjisi ile figürün ağır, sakin duruşu arasındaki gerilim, eseri bir hayvan portresinin ötesine taşıyarak izleyiciyi kendi kabuğuyla yüzleşmeye davet ediyor.