Derviş · 2017

Derviş

Derviş isimli bu resim, yoğun bir mavi tonun hüküm sürdüğü arka plan ile figürün siyah beyaz gerçekliği arasında kurulan keskin tezatla başlar. Tuvalin tamamına yayılan ve tekrarlanan hat sanatı örnekleri, bir duvar kağıdı ritmiyle izleyiciyi karşılar. Bu ritmik düzenin önünde, 100x140 cm ölçeğindeki tuvalin merkezine yerleşen derviş portresi, mekanın iki boyutlu düzleminden sıyrılarak derinlik kazanır. Hasan Basri İnan, figürün üzerindeki dokuları tuvalin yüzeyinde öyle bir titizlikle işler ki, izleyici olarak figürün giysisindeki o karmaşık örgüyü gerçek bir kumaş gibi algılama eğilimi gösteririz. Figürün bakışları, arka plandaki yazılı metnin tekrarından bağımsız, uzağa odaklanmış bir içsellik taşır. Yüzdeki ışık ve gölge dağılımı, figürü kağıt üzerine basılmış bir fotoğraf karesi kadar net kılar. Arka plandaki mavinin parlaklığı ile ön plandaki figürün gri tonları, izleyicinin esere olan mesafesini belirler; yaklaştıkça boyanın fırça darbelerini, uzaklaştıkça ise o bütünlüklü figür kompozisyonunu fark ederiz. Sanatçı, perde işlevi gören bu arka planla figür arasındaki ilişkiyi, hem bir engel hem de bir zemin olarak kurgular. Figür, bu mavi ızgaranın içinden bize bakar; ancak kendi sessizliğinde hapsolmuş gibi görünür. Resmin bütününe yayılan bu yapı, izleyiciye kendi tarihselliğiyle yüzleşebileceği bir alan sunar.