ADNAN TURANİ

Galeri Soyut, 2 – 21 Ekim 2020 tarihleri arasında İz Bırakanlar projesi kapsamında Adnan Turani’nin kişisel resim sergisine ev sahipliği yapıyor. Bu özel proje sergisinde Çağdaş Türk Resim Sanatında iz bırakan önemli ustalardan Adnan Turani’nin 1957 – 2016 yılları arasında ürettiği, yağlı boya ve desenlerinden oluşan eserler yer almaktadır.

İZ BIRAKANLAR

İnsanlığın uzun zamanlara yayılmış geçmişine ilişkin bilgilerimiz bireysel ölçekte ilişkiler ve öğrenilenlerle ilintilidir. Bu açıdan bakıldığında bilinmeyenlerin karanlığı diğerinden daha fazla yer kaplar. Değinilen durumu kişisel yaşantımızdan çıkarılacak deneyimlerle test etmek çok kolay. Kaç kişiyi tanırız ya da adını sanını bildiğimiz kişilerin sayısı milyarlarca kalabalığın içinde damla bile sayılmaz. Yaşamın süreli oluşuna karşın insanlık kavramının kuşaktan kuşağa aktarılan değerlerle varlığını sürdürmesi çelişik gibi görünse de bir gerçekliğin dillendirilmesidir de. O zaman, tarihin kesintisizliği içinde sessizce akıp giden insanlığın içinden kimler akıntıya karşı çıkarak sıçrama eylemini geçekleştirir?

Tekdüzeliğin içinden genel çıtayı zorlayarak varlığını bireysel ölçekte görünür/bilinir kılanlar izlerini tarihe bırakanlardan başkası değil.

Ne demek tarihe bırakmak?

Yaptıklarıyla, görünmez çoğunluğun içinden sıyrılarak adını gelecek kuşaklara aktarmak eylemine deniyor bu durum. Hiç kuşkusuz günümüzde birbirinden apayrı dallara bölünmüş alanlarda böylesi davranışlarla çoğunluğun akışından kurtulup yukarılara çıkmış kişiler yok değil.

Galeri Soyut bu anlayıştan yola çıkarak “İz Bırakanlar” başlığı altında bir dizi sergi etkinliği yapmayı planlıyor. Bu eyleme girişirken temel anlayışın sanatımızda çalışmalarıyla adını ölümsüzleştirmişleri anmak olduğu açık. Elbette daha sonrası için devamının geleceği konusunda ipuçları var. Böylesi bir projeyle yola çıkan galeri aynı anlayışı sürdürürken yaşamını yitirmiş adları hedefliyor. Zaten seçimin bu yolda olması çıkış düşüncesinin yapısıyla yüzde yüz örtüşen bir anlayışı kapsıyor.

Nedeni herkesin kolayca kestirebileceği gibi fiziksel yaşamın dışına düşmüş ama düşünsel yanıyla yol göstericiliğini sürdüren adlardan olması.

Dizinin ilk sanatçısı olarak Adnan Turani’nin seçilmesi bir değerbilirlik örneği. Resim sanatımızdaki yeri, plastik sanatlar üzerine düşüncelerini aktardığı kuramsal kitapları ve yetiştirdiği öğrencileriyle sanat dünyamızda önemli bir yere sahip olduğunu söylemeye gerek görmüyorum.

Adnan Turani yaşamdan el çektiği 17 Aralık 2016 gününe değin etkin olarak sanatın içinde yer almıştı. Gazi Eğitim Enstitüsü’nde başlayıp, sırasıyla Hacettepe ve Bilkent Üniversitelerindeki akademik yaşamı dışında örnek bir sanat insanı olarak yaşadı. En az resimleri kadar sanat sorunsalı üzerine yazdıklarıyla hep gündemin merkezinde yer aldı. Resim sanatımızın batıyla birlikte izlenmesi konusunun pratik örneklerini ortaya koymasını unutmamalıyız. Yine ayrıca yazdığı kitaplarla çağdaş sanatın temelinde yatan düşün izlerini sürmesini onun yaşam yolundaki kerterizleri olarak ele almamak sorunu eksik bırakmak demektir. Sanatın evrenselliğini yakından izleyen birisi olarak onun çağdaş sanat felsefesi üzerine yazdıklarını göz önünden uzakta tutmamalı.

Galeri Soyut ve Memet Subaşı’nın yakın zamanda yitirdiğimiz bu önemli sanatçıyı yeniden gündeme getirme adına hem de ileride sürmesi planlanan öteki sanatçılarımız için geçmişe saygı ve değerbilirlik örneği olduğunun altını yeniden çizmekle yetinelim. Onlar kültür ve sanat geçmişimizi zenginleştiren birer yıldız olarak duruyorlar.

– A. Celal Binzet